Διαγνωστικά Τεστ
Βρίσκεστε εδώ:
Αρχική > Διαγνωστικά Τεστ > Τμήμα βιοχημικού ελέγχου καρκινικών δεικτών
Τμήμα βιοχημικού ελέγχου καρκινικών δεικτών

Καρκινικοί Δείκτες (Tumor markers)

Οι καρκινικοί δείκτες (Tumor markers) είναι ουσίες που παράγονται και εκκρίνονται από κακοήθη κύτταρα στο αίμα ή και σε άλλα βιολογικά υγρά ασθενών με καρκίνο.

Ο καρκίνος είναι μία από τις ασθένειες στις οποίες ο τακτικός προληπτικός έλεγχος μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο. Όσο πιο νωρίς εντοπιστεί ένας καρκινικός όγκος τόσο περισσότερες είναι οι πιθανότητες να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά.

Η σημαντική πρόοδος που έχει συντελεστεί τις τελευταίες δεκαετίες στον τομέα της έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου, στα πλαίσια του τακτικού προληπτικού ελέγχου, έχει παίξει σημαντικό και καθοριστικό ρόλο στην αύξηση του αριθμού των επιζησάντων ατόμων από καρκίνο.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η έγκαιρη διάγνωση σημαίνει καλύτερη, ευκολότερη και αποδοτικότερη αντιμετώπιση του καρκίνου, με αποτέλεσμα ιδιαίτερα αυξημένες πιθανότητες να υπερβεί ο ασθενής την 5ετή επιβίωση.

Ο όρος 5ετής επιβίωση είναι μια στατιστική έννοια για την ογκολογία, κατά την οποία οι ασθενείς που ζουν χωρίς υποτροπή ή μετάσταση της νόσου για 5 χρόνια από την αρχική διάγνωση και θεραπεία, έχουν περισσότερες πιθανότητες να ξεπεράσουν τον καρκίνο και όσα περισσότερα χρόνια περνούν, να θεραπευθούν πλήρως.

Υπολογίζεται πως 25 εκατομμύρια άνθρωποι παγκόσμια έχουν βγει νικητές από την μάχη τους με τον καρκίνο.

Καρκινικός δείκτης θεωρείται κάθε βιολογική ουσία η οποία μπορεί να μετρηθεί ποσοτικά ή να εκτιμηθεί ποιοτικά και η μέτρηση της ή η παρουσία της μπορεί να δώσει χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με την ύπαρξη, τη φύση, το μέγεθος, την υποτροπή ή την μεταστατική εξάπλωση μιας κακοήθους διεργασίας στον οργανισμό.

Αυξημένες τιμές στους διάφορους καρκινικούς δείκτες εμφανίζονται, κατά κύριο λόγο, σε ορισμένα είδη καρκίνου, αλλά επίσης και σε ορισμένες μη καρκινικές παθολογικές καταστάσεις. Μια αύξηση ή συνεχής αύξηση στα επίπεδα των καρκινικών δεικτών συχνά υποδηλώνει υποτροπή, μετάσταση και μικρή ανταπόκριση στη θεραπεία, ενώ μειωμένα επίπεδα υποδεικνύουν θετική ανταπόκριση στη θεραπεία και συνεπώς καλή πρόγνωση.

Οι καρκινικοί δείκτες θα πρέπει να πληρούν ορισμένα κριτήρια όπως τα παρακάτω:

  • Υψηλή ειδικότητα
  • Υψηλή ευαισθησία
  • Ειδικότητα για το όργανο
  • Σχέση με το στάδιο ή τη μάζα του όγκου
  • Σχέση με την πρόγνωση
  • Αξιόπιστη δυνατότητα πρόβλεψης

Έχουν προταθεί και μετρώνται ως καρκινικοί δείκτες, διάφορες ουσίες, όπως ορμόνες, αντιγόνα, ένζυμα, πρωτεΐνες κλπ. οι οποίες εκπληρώνουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τις πιο πάνω προϋποθέσεις.

Με τη μέτρηση των καρκινικών δεικτών στα βιολογικά υγρά του οργανισμού προσπαθούμε, μεταξύ των άλλων, να πετύχουμε:

  • Έγκαιρη διάγνωση με την πρώιμη ανεύρεση του όγκου σε αρχικά στάδια που θα οδηγήσει στην κατά το δυνατό πλήρη θεραπεία του, με τον προληπτικό ή προσυμπτωματικό έλεγχο που σκοπό έχει να ανιχνεύσει την παρουσία του όγκου σε ασυμπτωματικά, φυσιολογικά και υγιή άτομα από τον γενικό πληθυσμό ή από ομάδες υψηλού κινδύνου πριν από την εμφάνιση συμπτωμάτων.
  • Διαφορική διάγνωση από άλλες παθήσεις και καλοήθεις νόσους με παρόμοια συμπτώματα, με σκοπό την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.
  • Εκτίμηση της φύσης, της παθοφυσιολογίας και του μεγέθους του όγκου.
  • Πρόγνωση της σοβαρότητας και της εξέλιξης του όγκου.
  • Εκτίμηση της κλινικής σταδιοποίησης και ταξινόμηση του όγκου, δηλαδή εκτίμηση της έκτασης, της εξάπλωσης και του σταδίου.
  • Πρόγνωση της σοβαρότητας και της εξέλιξης της νεοπλασίας.
  • Αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπευτικής αγωγής που θα αντικατοπτρίζεται στη μείωση της τιμής των καρκινικών δεικτών.
  • Παρακολούθηση του αποτελέσματος της θεραπείας με σκοπό την έγκαιρη ανίχνευση υποτροπής της νόσου.
  • Έλεγχο μεταστάσεων πριν ακόμα εμφανιστούν τα κλινικά συμπτώματα.

myoncotherapy_sxima7

Οι πιο κάτω κυριότεροι καρκινικοί δείκτες έχουν αποδειχθεί ότι σχετίζονται με την παρουσία καρκίνου στα αντίστοιχα όργανα.

ΔΕΙΚΤΗΣ

ΟΡΓΑΝΟ

CEA
(Καρκινοεμβρυϊκό αντιγόνο)

Τράχηλος μήτρας, Ωοθήκες, Μαστός, Πνεύμονες, Παχύ έντερο, Στομάχι, Ήπαρ, Πάγκρεας, Χολή, Νεφρά, Ορχείς, Ουροδόχος κύστη

PSA & Free PSA (Προστατο-ειδικό Αντιγόνο)

Προστάτης

CA 15-3

Μαστός

CA 125

Ωοθήκες, Μήτρα, Πνεύμονες

CA 19-9

Πάγκρεας, Παχύ έντερο, Στομάχι, Χολή

CA 72-4

Στομάχι, Ωοθήκες

α-FP (a-Φετοπρωτεΐνη)

Ήπαρ, Πάγκρεας, Ορχείς, Ωοθήκες

β-HCG (β-Ανθρώπινη Χοριονική Γοναδοτροπίνη)

Ορχείς, Ωοθήκες

NSE

Πνεύμονες, Νευροβλάστωμα

NMP-22 (Πρωτεΐνη πυρηνικής μήτρας)

Ουροδόχος κύστη

Θυρεοσφαιρίνη

Θυρεοειδής

Φεριτίνη

Νεοπλασίες αίματος, Λευχαιμία, Νόσος Hodgkin’s